Chủ nhật buồn

Phạm Duy dịch

Chủ nhật buồn
đi lê thê
cầm một vòng hoa đê mê
bước chân về với gian nhà
với trái tim cùng nặng nề
xót xa gì?
oán thương gì?
đã biết nuôi hương chia ly
trót say mê
đã yêu thì dẫu vô duyên còn nặng thề
ngồi một mình
nghe mưa rơi
mặc lệ tràn câu thiên thu
gió hiên ngoài
nhắc một loài dế giun hoài ru thương ru
ru ơi ru…
hời

Chủ nhật nào
tôi im hơi
vì đợi chờ không nguôi ngoai
bước chân người
nhớ thương tôi
đến với tôi thì muộn rồi

trước quan tài
khói hương mờ bốc lên như vạn ngàn lời
dẫu qua đời
mắt tôi cười vẫn đăm đăm nhìn về người
hồn lìa rồi
nhưng em ơi
tình còn nồng đôi con ngươi
nhắc cho ai biết cuối đời
có một người yêu không thôi
ơi hỡi ơi… người

(NCTG) Có một bài ca, xuất phát từ một xứ sở nhỏ bé nằm giữa lòng Đông Âu, đã được dịch ra hơn 100 thứ tiếng trên thế giới (trong đó có cả tiếng Việt và Quốc tế ngữ) và được hơn 50 ca sĩ thể hiện trong vòng 70 năm qua, kể cả những tên tuổi lớn như Billie Holiday, Sarah Vaughan, Ray Charles, Elvis Costello, Marianne Faithfull, Diamanda Galás, Sinéad O’Connor, Sarah McLachlan, Björk, Sarah Brightman…

Ca khúc ấy, có thời từng là khúc hát cửa miệng của nhiều kẻ si tình trước giờ tự vẫn. Cho dù chung cuộc, vào năm 1999, nước Pháp đã chọn nó là bản nhạc tình buồn nhất của thế kỷ XX, nhưng khi vừa chào đời và lan truyền, bài ca đã bị cấm ở nhiều nước vì không ít kẻ đã tự kết liễu cuộc đời dưới ảnh hưởng của nó.

Gần đây nhất, giai điệu bài hát đã vang lên trong bộ phim “Danh sách Schindler” (Schindler’s list), từng được 10 giải Tượng vàng Oscar của đạo diễn lừng danh Steven Spielberg, khiến không ít khán giả đứng tuổi bồi hồi nhớ lại thời thanh xuân.

Đó là ca khúc “Chủ nhật buồn” (Szomorú Vasárnap), nhạc của Seress Rezső, lời thơ của Jávor László và Seress Rezső, ra đời cách đây 73 năm, được coi là thương hiệu tầm cỡ thế giới bậc nhất của Hungary trong âm nhạc, kể từ ngày đó tới giờ.

Cho dù, lạ thay, ngày nay, ở chính quê hương của “Chủ nhật buồn” (Hungary), cũng không mấy ai còn nhớ đến ca khúc. Thanh niên không nhớ, đã đành. Nhưng lớp trung niên cũng chỉ còn biết đến nó qua lời kể của các bậc phụ huynh. Có chăng, chỉ một số rất ít thuộc lớp người đứng tuổi, thỉnh thoảng lẩm nhẩm lại giai điệu bài ca để hoài niệm quá khứ một thời. Một thời để yêu và một thời để nhớ…

*

Mùa thu năm 1933. Jávor László, một chàng trai Budapest 26 tuổi, thợ đẽo đá kiêm phóng viên hình sự tờ “Báo 8 giờ” (8 Órai Újság), khi ấy hoàn toàn vô vọng với tình yêu đặt ở nơi một thiếu nữ đã là vợ kẻ khác. Trong buổi hẹn hò bí mật cuối cùng, chàng trai tuyên bố chấm dứt hoàn toàn mối quan hệ này, đối với chàng, cô gái không còn tồn tại nữa. Jávor László xin cô gái cho phép chàng giữ một kỷ niệm về mối tình với cô: lưu khuôn mặt cô trong chiếc mặt nạ thạch cao để có thể âu yếm, cưng nựng ngay cả khi đã xa cô!

Bài thơ “Chủ nhật buồn” đã ra đời như thế, nếu chúng ta có thể tin được huyền thoại về nó. Và tại sao lại không tin? Cho dù, một lời lý giải khác cũng đã được đưa ra, ít thi vị hơn nhiều: “Chủ nhật buồn” được lấy cảm hứng sau một đêm thứ Bảy lu bù và nhà thơ chợt tỉnh giấc vì nhận ra anh không còn một xu dính túi!

Dầu sao đi nữa thì tác phẩm cũng được “ra lò”, được phổ nhạc và ngay tháng Mười một năm ấy, cả nước Hung đã chìm trong cơn sốt “Chủ nhật buồn”.

Các bà các cô quý phái ngồi phủ phục bên chiếc máy hát cũ, nước mắt tuôn trào vì nỗi buồn “thiên thu” của bài hát. Cùng lúc đó, các cô sen cũng cố nghe lỏm và sụt sùi, trong khi đang dọn nhà, lau chùi hoặc nấu nướng.

Kể từ khi văn hào Đức Goethe viết tác phẩm Werther, chưa ai có thể khiến cả châu Âu hướng về mốt… đau buồn tập thể, dẫn đến… tự sát, như thế! Không có gì đáng ngạc nhiên khi Jávor, chàng trai thất tình, bỗng nổi tiếng với bài thơ “Chủ nhật buồn”, đã nói với ký giả tờ “Nhật ký Pest” khi nghe phong thanh về thành công “chết người” của mình: “Giờ, người ta nghĩ đến tôi như kẻ đào mồ với chiếc xẻng trong tay“. Và nhận xét ấy là chính xác! Bởi lẽ “Chủ nhật buồn” luôn đi kèm với những câu chuyện buồn đau tan nát.

Báo chí Hung đương thời đã đăng tải một số mẩu chuyện thú vị, nhưng rùng rợn, liên quan đến ca khúc. Tại một tiệm ăn ở Budapest, một thực khách lăm lăm khẩu súng ngắn và dọa… tự tử, nếu dàn nhạc Tzigane không chơi ngay lập tức “Chủ nhật buồn”. Và sau khi được nghe bài ca có sức mạnh thần bí, ông ta gục xuống bàn, nức nở kể lại nỗi buồn của mình dù chẳng ai đề nghị.

Thậm chí, một làn sóng tự sát điên rồ đã diễn ra. Cô gái Kis Eszter, trước khi uống độc dược còn cẩn thận và trau chuốt để bản nhạc “Chủ nhật buồn” lên gối. Một chàng trai nghèo tỉnh lẻ, trái tim nhạy cảm không chịu nổi nỗi u sầu trong bài ca, cũng qua đời vì nhồi máu cơ tim. Ledig László, một nhân viên ngân hàng 23 tuổi, thì dùng súng bắn thẳng vào tim khi đi trên một chiếc taxi, vào đúng một ngày Chủ nhật, vì đêm trước anh đã thức đến sáng và nghẹn ngào trước giai điệu “Chủ nhật buồn”.

Jávor László tại Paris, theo lời mời của những người hâm mộ “Chủ nhật buồn”

Người ta nói nhiều đến “Chủ nhật buồn” như một bài ca có ma lực vô cùng đặc biệt, khiến người nghe ảo não, sầu muộn đến độ phải tự tìm đến cái chết. Không thể biết được đâu là sự thật, đâu là chứng cuồng tầm cỡ thế giới, và đâu là món nghề quảng cáo của sự kinh doanh nghề sân khấu. Quả thực, cạnh thi thể nhiều người tự vẫn, có bản nhạc của ca khúc, nhất là ở Hung. Nhưng xứ sở này, dù có “Chủ nhật buồn” hay không, cũng đã được liệt vào hàng những quốc gia hàng đầu thế giới trong các thống kê về số người tự sát. Bởi vậy, cái tít in chữ đậm trên trang nhất tờ “Thời báo New York” (The New York Times) – “Dân Hung tự tử hàng loạt dưới tác động của một bài ca” – có lẽ là quá cường điệu.

Thời kỳ 1935-36, khi bài hát ra đời, nhân loại đang đứng trước cuộc Thế chiến sắp bùng nổ và cuộc khủng hoảng kinh tế đang ở độ trầm trọng. Khi tìm hiểu nguyên do và bản chất của hiện tượng “Chủ nhật buồn”, những luận văn “nặng ký” đã không quên điều đó. Tuy nhiên, như mọi người đều nhận thấy, giai điệu đơn điệu, lặp đi lặp lại theo cung đô thứ của bài ca, đã thể hiện một cái gì đó đáng kể. Và quả thực, mỗi thời đại đều có một “bài ca chết người” của mình.

Khi đã rời quê hương, “giáo chủ” Phân tâm học Sigmund Freud, đã nhận thấy sự chứng thực cho thuyết “Sonntagsneurose” (Chứng loạn thần kinh chức năng ngày Chủ nhật) của ông trong bài ca này.

Ở Mỹ, những câu lạc bộ “Chủ nhật buồn” mọc lên như nấm, và đúng lúc nghị sĩ Steven Carl đòi cấm bài hát ở Washington vì sự ủy mị trong ca khúc có thể gây tác động xấu đến giới trẻ, thì ở Paris, người ta dựng tượng tác giả bằng sáp. Coco Chanell thành công trên toàn thế giới với mốt “áo tử thần” màu đen tuyền, và giới mỹ thuật châu Âu chế ra loại đàn dương cầm “Chủ nhật buồn” hình sọ người.

Chỉ vài năm sau khi bài thơ của Jávor László ra đời, “Chủ nhật buồn” – kèm giai điệu của Seress Rezső – đã được dịch ra gần 30 thứ tiếng; bản nhạc và những chiếc đĩa hát “Chủ nhật buồn” tràn ngập thị trường thế giới, reo rắc không khí buồn đau, chết chóc khắp châu Âu, Mỹ, Phi và cả Trung Quốc…

Thành công của thi phẩm “Chủ nhật buồn” vượt xa mọi mong đợi. Cố nhiên, ngoài sụ đau khổ của Jávor László, cần một ai khác phổ nhạc cho những vần thơ tang tóc đó. Ấy là Seress Rezső, một nhạc sĩ tự học, vụng về nhưng thiên tài: từ Quận VII bùn lầy nước đọng của thủ đô Budapest, ông đã có một bài ca được các cây đại thụ trong làng nhạc quốc tế xưng tụng. Chỉ cần nhắc một vài cái tên – Louis Armstrong, Bing Crosby, Frank Sinatra, hay Ray Charles -, và sau đó, hễ một ngôi sao quốc tế nào đưa “Chủ nhật buồn” (Gloomy Sunday) vào chương trình của mình, thì họ đã cầm chắc trong tay sự thành công.

Seress Rezső (ảnh chụp giữa thập 20 thế kỷ trước)

Chào đời năm 1899 trong một gia đình gốc Do Thái, tên thật là Spitzer Rudi, tác giả phần nhạc “Chủ nhật buồn” thường được gọi với cái tên “Seress bé nhỏ” vì ông chỉ cao hơn 1m55 chút đỉnh. Cả đời chỉ chơi nhạc buổi tối ở Kulacs và Kispipa, hai tiệm ăn nhỏ và đầy khói thuốc lá ở Budapest, nơi đầu thập niên 30 từng là nơi gặp gỡ của tầng lớp tiểu thị dân nghèo khó gồm những cặp tình nhân rách mướt, những anh tài-xế say xỉn và những chị gái điếm rẻ tiền.

Như hồi tưởng của người đương thời, chỉ ở giữa tiệm ăn họa chăng còn chút hơi ấm của chiếc lò sưởi gạch màu nâu, chứ khách khứa ngồi gần cửa ra vào vẫn phải mặc nguyên áo khoác vì lạnh lẽo. Hầu như thực khách không mấy khi thấy rõ Seress ngồi khuất sau chiếc dương cầm. Miệng phì phép thuốc lá, giọng khản đặc, chỉ chơi dương cầm kiểu “mổ cò” với hai ngón của bàn tay phải, lần mò tìm nốt nhạc, vậy mà theo lời kể của người đương thời, hàng ngày, từ 6 giờ tối đến rạng sáng, Seress đã tạo nên một bầu không khí “bốc lửa” tại nơi ông chơi nhạc. Sức hấp dẫn của ông là ở đó: cuốn sổ lưu niệm của ông, với thủ bút và ý kiến của những nhân vật lừng danh đương thời cũng xác nhận điều này. (Seress có một cuốn “Sổ vàng” bọc lụa đỏ mà sau khi ông mất, những kẻ thừa kế – trong cơn thất vọng tràn trề – đã quẳng đại vào sọt rác. Hầu như đó là một cẩm nang “Who is who?” của thế kỷ XX với những tên tuổi như Arthur Rubinstein, Jascha Heifetz, Arturo Toscanini, Luchino Visconti, Spencer Tracy, Wallace Beery, Sonja Hennie, John Steinbeck, Louis Armstrong, Ray Charles, Paul Robeson, Cyrus Eaton, U Thant, Benjamino Gigli, Conrad Veldt, George Cukor…)

Ngắn gọn, mà có lẽ chính xác hơn cả, là nhận xét của Otto Klemperer, nhạc trưởng lừng danh người Đức: “Không phải nhạc sĩ – chỉ là thiên tài” (Er ist kein Musiker – er ist ein Genie). Hẳn phải là như thế, vì trong 40 năm ròng rã của đời nghệ sĩ, Seress không hề biết viết, biết đọc bản nhạc, ông cũng không biết hát theo nghĩa thực của từ này. Điều khiến ông thường xuyên có mặc cảm và lo lắng, nhất là khi biết có một nhạc sĩ nổi tiếng nào đó đặt chân đến cái tiệm ăn tồi tàn để nghe ông, là Seress cũng chẳng biết chơi dương cầm một cách “tử tế”. Ấy vậy mà ông vẫn liên tục cho “ra lò” những ca khúc mà đa phần đều rất được ưa chuộng! Cách sáng tác của Seress cũng đặc biệt: vừa huýt sáo, ông vừa ngẫm nghĩ và khi được giai điệu nào “hợp lý”, ông nhờ người ghi lại thành bản nhạc. Thô sơ vậy mà trong đa số các trường hợp, chỉ trong ít ngày, từ cậu bé đánh giày, chị người ở đến các bà, các cô thị dân đều hát theo điệu nhạc của Seress, một thành công chắc chắn của sự thành công! Cố nhiên, trong số đó thì “Chủ nhật buồn” là đỉnh cao! Cho dù, không ít người đương thời cho rằng Seress còn ít nhất 40 ca khúc khác, không tồi hơn, thậm chí, có thể còn hay hơn “Chủ nhật buồn”!

Cuộc đời Seress đầy những chi tiết nổi trôi, và thực ra chúng ta cũng không biết được nhiều về ông. Thời thanh niên, qua tấm hình trên tờ quảng cáo, do mê một nữ tài tử xiếc uốn dẻo trên không mà Seress bỏ nhà theo một gánh xiếc và chỉ nhờ một may mắn kỳ lạ mà chàng trai ấy đã không bỏ mạng trong một buổi tập. Về sau, Seress học kịch nghệ và biểu diễn tại một đoàn kịch ở Budapest trong vòng 9 năm. Tại đây, ông tìm thấy một chiếc dương cầm cũ nát và thử những giai điệu đầu tiên trên đó. Lũ trẻ rong chơi ngoài phố, giới quân nhân nghỉ phép và các cô cậu giúp việc là những thính giả đầu tiên của Seress: những tràng pháo tay tán thưởng các ca khúc ngẫu hứng do Seress sáng tác đã khích lệ ông chuyển hẳn sang con đường âm nhạc.

Năm 1925, nhạc phẩm “Một đêm nữa” (Még egy éjszakát) khiến tên tuổi Seress được biết đến trên toàn nước Hung; 16 ngàn bản nhạc được bán ra và đây là kỷ lục thời đó ở Hungary. Năm 1935, báo chí viết về Seress như sau: “Ở nước ngoài, nếu một nhạc sĩ chỉ sáng tác được một phần tư số ca khúc được ưa thích so với Seress, thì người ấy hẳn phải sống vương giả, có nhà lầu 6 phòng, xe hơi, và có thể lựa chọn các hợp đồng phim. Còn Seress thì chơi dương cầm ở một quán nhỏ, thù lao “vương giả” mỗi tối là vài đồng và một bữa tối thanh đạm“. Cần biết là thời ấy, muốn sống thoải mái, người Hung cần độ 200 Ft hàng tháng. Ấy vậy mà Serres không buồn ra nước ngoài để nhận thù lao từ các bản nhạc và đĩa hát được bán ra của ông, cho dù, chỉ riêng tại Ngân hàng Irving Trust, người ta đã giữ cho ông khoản tiền 370 ngàn USD (gần 1 triệu rưởi Ft)! Các hợp đồng béo bở của ngoại quốc không khiến ông động lòng, Seress cũng không buồn đến dự buổi hòa nhạc ngày lễ tại Carnegie Hall, cho dù người Mỹ rất muốn tận mắt được thấy tác giả “Chủ nhật buồn” trong dịp đó! Lẽ ra, Seress đã có thể sống giàu có, tiếng tăm như ông hằng mơ ước – vậy mà ông đã lựa chọn những tiểu thị dân, những cô sen, những cậu bé đánh giày… hàng ngày cứ đúng 6 giờ lại vào quán nghe ông chơi đàn và hát.

Cuối Đệ nhị Thế chiến, vì nguồn gốc Do Thái của mình, Seress Rezső bị bắt vào trại tập trung và phải xa Pest trong vòng 4 năm; đây có lẽ là lần duy nhất ông xa nhà. Trong khoảnh khắc kinh hoàng, khi phải tự đào hồ chôn mình, một sĩ quan Đức từng nghe ông hát “Chủ nhật buồn” tại Budapest đã cứu ông khỏi cái chết chắc chắn.

Sau năm 1945, nước Hung đứng về phe bại trận và gia sản không nhỏ của Seress tại các ngân hàng Mỹ đã bị “đóng băng” với lý do… nước Hung phải bồi thường thiệt hại chiến tranh cho Đồng minh! Chưa hết, nhiều năm dưới thời XHCN, cạnh những nhạc sĩ lừng lẫy của nước Hung như Liszt Ferenc, Bartók Béla, Kodály Zoltán…, cái tên Seress Rezső cũng bị đưa vào danh mục cấm vì chính quyền cộng sản cho rằng các sáng tác của ông mang yếu tố độc hại, hơn nữa, theo cách nói thời bấy giờ, chúng “phục vụ cho chủ nghĩa đế quốc”.

Năm 1956, khi mấy trăm ngàn dân Hung di tản sau cuộc cách mạng mùa thu bị Liên Xô đàn áp, Seress đã có thể ra nước ngoài và bạn bè ông cũng khuyên nhà nhạc sĩ như vậy. Nhưng không gì khiến ông rời nước Hung! Seress nói nửa đùa nửa thật: “Tôi không dám lên máy bay vì sợ độ cao – đứng ở vỉa hè mà tôi cũng đã cảm thấy hoảng rồi! Hơn nữa, tôi có một giấc ác mộng là sẽ bị chết trong một tai nạn máy bay!“

Nói vậy, chứ sự thực là có hàng ngàn lý do khiến Seress không bao giờ muốn rời bỏ đất nước. Ông yêu vô cùng mảnh đất Budapest: trong 10 năm cuối đời, không bao giờ ông bước khỏi Quận VII nơi ông sinh sống và chơi nhạc. Ông đã quá yêu những con phố Pest, như trong ca khúc viết năm 1933:

Có một con phố
Nơi tôi tới để khóc
Đừng ai hay tôi chờ đợi ai
Có một con phố
Nơi chôn vùi hạnh phúc của tôi
Nước mắt tuôn trào xuống đá lạnh

Có một con phố
Ở Pest, chỉ toàn điềm gở
Vậy mà, hàng đêm
Tôi vẫn tới, âm thầm
Nơi chôn vùi hạnh phúc của tôi
Nước mắt tuôn trào xuống đá lạnh
(”Con phố Pest”, Pesti utca)

Một điều nữa: Seress coi mình là một thi sĩ và với ông, một anh đánh giày, một chị nướng bánh mỳ… hay bất cứ ai đều có thể rời quê hương, chỉ thi sĩ thì không! Và Seress biết, ở Hung, những khán thính giả bình dân không bao giờ rời bỏ ông! Nhất là, tại đó, ông có Helénke, cao hơn ông cả… hai cái đầu, từng được coi là phụ nữ đẹp nhất Budapest, người đã rời bỏ chồng là một đại tá hồi hưu sung túc để theo chàng nhạc sĩ nghèo với niềm tin sẽ có ngày Seress được vinh hiển!

Cùng vợ, nàng Helenke, từng được coi là người đàn bà đẹp nhất Pest

Sáu mươi chín tuổi, tháng 1-1968, khi biết mình lâm trọng bệnh, Seress đã tìm đến cái chết vào một ngày thứ Hai buồn bã bằng cách nhảy từ cửa sổ căn hộ ông sống, tại tầng 4 một tòa nhà. Được đưa vào viện và vật lộn với vết thương nhiều ngày trời, Seress lại tìm cách tự thắt cổ bằng sợi dây thép để ra đi nhanh chóng hơn. Cả đời bị ám ảnh bởi cái chết, bài ca do ông phổ nhạc và đặt một lời cũng là một “tình ca chết chóc”, ấy vậy mà chính cái chết đã đưa Seress vào bất tử, như bản “Chủ nhật buồn” trước đó 35 năm.

*

“Chủ nhật buồn” được biết đến ở Việt Nam từ đầu thập niên 50, qua lời Việt của nhạc sĩ Phạm Duy. Nhạc sĩ cho biết:

“Trong thời gian du học ở Pháp, tôi rất yêu những bản nhạc tình của một nữ nhạc sĩ đang nổi tiếng tên là Nicole Louvier và có soạn lời tiếng Việt cho một số bài của cô ta. Rất buồn là tôi đã quên hết. Nhưng tôi nhớ là có vì cô mà soạn lời cho một trong những bài nhạc tình buồn nhất của thế giới. Đó là bài SOMBRE DIMANCHE, được phóng tác từ nhạc dân ca Hung-gia-lợi. Bài này có hơi nhạc rất gần gũi với hơi nhạc của Nicole Louvier. Người đời có tạo một huyền thoại về bài CHỦ NHẬT BUỒN phóng tác từ nhạc bohémien này, nói rằng đã có người tự tử khi nghe bản nhạc…” (trích “Ngàn lời ca khác”)

Nơi yên nghỉ của nhà nhạc sĩ lớn tại Budapest

Trong vòng hơn 50 năm qua, cho dù ca khúc này tương đối khó hát, nhiều thế hệ ca sĩ miền Nam và hải ngoại – từ Khánh Ly, Sỹ Phú, Chế Linh, Duy Quang… đến Thiên Phượng… đã trình diễn “Chủ nhật buồn” qua lời Việt Phạm Duy. Ca từ của bản tiếng Việt, mặc dù, như lời Phạm Duy, là được phỏng theo bản tiếng Pháp, nhưng lại theo sát và phản ánh tinh thần của nguyên bản một cách tài tình và đáng phục:

Chủ nhật buồn, đi lê thê
Cầm một vòng hoa đê mê.
Bước chân về với gian nhà,
Với trái tim cùng nặng nề.
Xót xa gì? Oán thương gì?
Đã biết nuôi hương chia ly.
Chót say mê đã yêu thì
Dẫu vô duyên còn nặng thề.

Ngồi một mình, nghe hơi mưa,
Mặc lệ tràn câu thiên thu.
Gió hiên ngoài nhắc một loài
Dế dun hoài ru thương ru.
Ru hỡi ru hời!
…

Chủ nhật buồn, tôi im hơi
Vì đợi chờ không nguôi ngoai.
Bước chân người nhớ thương tôi,
Đến với tôi thì muộn rồi!
Trước quan tài, khói hương mờ
Bốc lên như vạn ngàn lời.
Dẫu qua đi, mắt tôi cười
Vẫn đăm chiêu nhìn về người.

Hồn lìa rồi, nhưng em ơi,
Tình còn nồng đôi con ngươi,
Nhắc cho ai biết cuối đời
Có một người yêu không thôi
Ru hỡi ru hời!

Bài ca do Phạm Duy đặt lời, nhiều người không để ý, có thể tưởng nó là “thuần Việt”, vì nó được du nhập vào Việt Nam đúng lúc đất nước phân ly, lòng người tan nát và tao loạn. Như nhạc sĩ Phạm Duy nhận xét, “Chủ nhật buồn” có thể đã ảnh hưởng nhiều đến dòng nhạc tình nói về thân phận những cặp tình nhân yêu nhau trong cơn mê sảng và nhức nhối, với tâm thức có thể xa nhau (vĩnh viễn) bất cứ lúc nào, xuất hiện ở miền Nam cuối thập niên 50 thế kỷ trước. Dòng nhạc tình ấy, hẳn nhiên, không còn phản ánh thứ “tình xanh khi chưa lo sợ” của các nhạc sĩ tiền chiến như Lê Thương, Lê Yên, Hoàng Giác, Dzoãn Mẫn, Đoàn Chuẩn…, mà “đã trở thành não nề và đánh vào não tính“. Phạm Duy nhìn thấy ảnh hưởng và dấu ấn khá rõ ràng của “Chủ nhật buồn” trong “Lời buồn thánh”, một nhạc phẩm tân lãng mạn của Trịnh Công Sơn:

Chiều chủ nhật buồn,
Nằm trong căn gác đìu hiu,
Ôi tiếng hát xanh xao của một buổi chiều,
Trời mưa, trời mưa không dứt,
Ô hay mình vẫn cô liêu…

Hoặc giả, vẫn là Trịnh Công Sơn, trong nỗi buồn của ngày Chủ nhật mùa mưa ở “Tuổi đá buồn”:

Trời còn làm mưa, mưa rơi mênh mang,
Từng ngón tay buồn em mang em mang,
Đi về giáo đường, ngày Chủ nhật buồn…

Gần đây nhất, ở trong nước, nhóm nhạc AC&M – trong album “Những ca khúc bất tử” – cũng đã đem lại một nét mới cho bản tình ca này, và đây có lẽ cùng là lần đầu tiên sau 1975, “Chủ nhật buồn” chính thức xuất hiện ở Việt Nam. Và, kể từ khi mạng Internet toàn cầu được phổ biến, giới trẻ Việt Nam hiện nay cũng đã có dịp biết đến những huyền thoại, những mẩu chuyện – có khi rùng rợn – xung quanh “bài ca chết người” này. Cho dù không phải tất cả những thông tin vàng thau lẫn lộn ấy trên mạng đều là xác tín, thì một bài ca ở thuở xa xưa, ra đời khi nền Tân nhạc Việt Nam còn chưa chính thức xuất hiện, ngày nay đã đi vào sự hiểu biết của người yêu nhạc Việt Nam một cách rộng rãi, như thế.

 

tư liệu khác :
Khi bài hát được tung ra thị trường, bắt đầu xuất hiện những chuyện kì lạ. Tại Berlin (Đức), một thanh niên sau khi nghe bài Chủ nhật buồn đã phàn nàn với bạn bè rằng anh ta bị ám ảnh bời nhạc và lời của nó. Anh rơi vào trạng thái trầm cảm và không sao thoát ra được. Cuối cùng anh ta dùng súng bắn vào đầu tự vẫn.

Vài ngày sau, cũng tại Berlin, người ta phát hiện một cô gái treo cổ tự tử và dưới chân cô là bài Chủ nhật buồn. Báo chí bắt đầu loan tin về hiện tượng này, và liên tiếp các vụ án tương tự xảy ra ở nhiều nơi trên thế giới như Hungary, Pháp, Mĩ. Bản thân Seress cũng rất kinh ngạc và không tin vào điều này.

Nhưng khi người ta thống kê được hàng trăm vụ tự tử khắp thế giới có liên quan đến bài hát của Seress thì ông bắt đầu hoảng sợ thực sự.

Lệnh cấm lưu hành bài hát đã được nhiều nước như Anh, Mĩ đưa ra. Nhưng càng cấm thì bài hát càng nổi tiếng và danh sách những nạn nhân ngày càng dài thêm, ở mọi lứa tuổi, ngành nghề, màu da…

Có tới 15 quốc gia đâm đơn kiện tác giả Seress buộc tội ông có liên quan đến những cái chết đó.

Cơn sốt bài hát Chủ nhật buồn lên đến đỉnh điểm vào năm 1936. Bất chấp lệnh cấm, bản copy của bài hát được bày bán khắp nơi trên đường phố Paris. Những lời đồn đại làm cho nhiều ban nhạc và ca sỹ không dám hát bài hát “chết chóc” này.

Nhạc sỹ Seress sau đó đã cố gắng thu hồi bài hát của mình nhưng không thành công. Sau này, chính Seress cũng tự tử vào năm 1968.

[sửa] Giải mã điều bí mật

Các nhà nghiên cứu cho biết âm nhạc, điện ảnh, trò chơi… có thể tác động đến tâm lý của con người, nhưng không phải là quyết định. Thời kỳ đó, Mĩ và châu Âu đang trong giai đoạn phát triển công nghiệp. Bối cảnh xã hội bị khủng hoảng kinh tế sau Đệ nhất thế chiến, nạn thất nghiệp gia tăng, hậu quả của chiến tranh gây ra sự chết chóc, thương vong… Sự khủng hoảng xã hội sâu rộng này được thể hiện rõ nét với sự lên ngôi của học thuyết Hiện sinh. Điều này tác động mạnh lên tâm lý của dân chúng và đẩy nhiều người trong số họ rơi vào tạng thái mất phương hướng, trầm cảm, thất vọng trong cuộc sống.

Trong bối cảnh đó chỉ cần thêm một tác động nhỏ từ bên ngoài như âm nhạc, phim ảnh… có nội dung buồn thảm là có thể đẩy họ đến một quyết định tiêu cực.

Bài hát Chủ nhật buồn rất ảm đạm chính là “giọt nước làm tràn ly”. Thêm nữa là sự cộng hưởng thêu dệt của dư luận đã tạo nên cái “mốt tự tử” vào thời kỳ đó.

Các nhà tâm lý học cho rằng hiện tượng tự tử thời kỳ đó là do bối cảnh xã hội khủng hoảng tác động mạnh lên tâm lý con người và bản thân bài hát Chủ nhật buồn, cũng như cái chết của tác giả chỉ là một biểu hiện bề mặt của cuộc khủng hoảng đó.

Thực tế cho thấy, sau Đệ nhị thế chiến, không còn hiện tượng tự tử vì bài hát Chủ nhật buồn nữa. Lệnh cấm bài hát này cũng đã bị bãi bỏ từ lâu.

Lời bài hát

Szomorú Vasárnap

Szomorú vasárnap

száz fehér virággal

vártalak kedvesem

templomi imával.

Álmokat kergető

vasárnap délelőtt,

bánatom hintaja

nélküled visszajött.

Azóta szomorú

mindig a vasárnap,

könny csak az italom,

kenyerem a bánat.

Szomorú vasárnap.

Utolsó vasárnap

kedvesem gyere el,

pap is lesz, koporsó,

ravatal, gyászlepel.

Akkor is virág vár,

virág és – koporsó.

Virágos fák alatt

utam az utolsó.

Nyitva lesz szemem, hogy

még egyszer lássalak.

Ne félj a szememtől,

holtan is áldalak…

Utolsó vasárnap.

Gloomy Sunday

Sunday is gloomy,

My hours are slumberless

Dearest the shadows

I live with are numberless

Little white flowers

Will never awaken you

Not where the black coaches

Sorrow has taken you

Angels have no thoughts

Of ever returning you

Wouldnt they be angry

If I thought of joining you?

Gloomy sunday

Gloomy is sunday,

With shadows I spend it all

My heart and I

Have decided to end it all

Soon therell be candles

And prayers that are said I know

But let them not weep

Let them know that Im glad to go

Death is no dream

For in death Im caressin you

With the last breath of my soul

I’ll be blessing you

Gloomy sunday

Dreaming, I was only dreaming

I wake and I find you asleep

In the deep of my heart here

Darling I hope

That my dream never haunted you

My heart is telling you

How much I wanted you

Gloomy sunday

Lời khác

(diamanda galas)

Sadly one Sunday I waited and waited

With flowers in my arms for the dream I’d created

I waited ’til dreams, like my heart, were all broken

The flowers were all dead and the words were unspoken

The grief that I knew was beyond all consoling

The beat of my heart was a bell that was tolling

Saddest of Sundays

Then came a Sunday when you came to find me

They bore me to church and I left you behind me

My eyes could not see one I wanted to love me

The earth and the flowers are forever above me

The bell tolled for me and the wind whispered, “Never!”

But you I have loved and I bless you forever

Last of all Sundays

---

Dear au pair

We are a friendly, happy family who are looking for an au pair to start some time between January 2008 and March 2008 as a replacement for our current au pair who will be leaving us at the beginning of the year after 10 months of living with our family. We need someone who loves dogs as we have 2, a Boxer who is 2 years old and a German Wirehaired Pointer who is 6. They are both very friendly and full of fun.

We will do everything we can to make you feel at home with us and make you feel you are a member of your family. We have had many good relationships with our previous au pairs and some have become long term friends who we remain in contact with.

If you feel you may be the person we are looking for, please email us and I will send you more information. We look forward to hearing from you.

Julia, some more questions:
Will the au pair be required to drive?	No
Will you require the au pair to help with light housework?	Yes
Do you mind if the au pair smokes?	Yes
Do you smoke?	No
Have you had an au pair before?	Yes
The au pair is required to care for disabled children?	No
Single parent family?	No

Julia, please tell us about your family Julia, please tell us about your family My partner and I both work in the legal profession. We live in the countryside in a small village. I have a son called Richard who is 12 years old. He is a very sporty, friendly and happy boy who is very affectionate and very quickly makes close friendships with our au pairs. We have had au pairs living with us for the past 9 years and are very aware of the needs of someone living in a foreign country. Our working hours vary each week and I often don’t find out what times I will be working until the day before. I also don’t usually know what time I will be finishing work until an hour before I come home. This means we need someone who can be flexible and does not need a structure to the hours they will be working. We live in a small 4 bedroom house in a small village amidst beautiful countryside. We have a basic bus service which takes you to the bigger towns, most buses run every hour or so. There is a railway station just 3 miles away, where you can get a train into London which is a 40 minute journey or a shorter journey to other large towns with many shops. The trains will take you to Hemel Hempstead where there is a college that you can go to to study english language twice a week during the day time if you wish to. We will provide you with a pedal cycle which our current au pair uses to cycle to the train station when she goes to college as this is the easiest and cheapest way to get there as the buses are not the most reliable. You would also be able to use the pedal cycle for use in your free time if it is something you like to do.

Julia, What do you expect from your au pair?

We are looking for someone who is friendly and a happy person with a good sense of humour. You need to have common sense and be someone who has respect for other peoples property, in the same way that we will respect you and your property. You will very much need to love dogs and to be someone who is happy to live out in the countryside. Our village has only one shop, so you need to be prepared to travel a little distance if you want to visit busier areas with more things to do.

My partner Paul and I work all week and we need someone who we can rely upon to look after my son Richard, our house and our dogs in our absence.

You will need to be trustworthy, reliable and be able to think for yourself as we will need you to make decisions when we are not at home. You will also need to be able to organise your own day, as we will tell you what your responsibilities are and will expect you to decide when to carry them out.

Daily routine:- On week days you will be expected to get up with Richard in the morning. He is old enough to get his own breakfast and get himself dressed ready for school, but he needs to be supervised to make sure everything is done in time. Whilst he is getting ready you will be responsible for feeding the dogs their breakfast, unfortunately they’re not quite as well trained in preparing food as Richard is.

You will need to prepare his packed lunch for him to take to school, either the night before or in the morning, which will normally be a sandwich amd some snacks.

During the day you will need to make sure the house is kept clean and tidy. We all believe in cleaning up after ourselves as we go along and we would ask you to do the same. Having 2 dogs means the floor needs vaccuuming every couple of days, but our house is not too big so this doesn’t take very long. We would expect you to give the house a fuller clean just once a week, which involves cleaning through the house including the kitchen, bathroom, dusting, vaccuuming etc.

You will need to wash and iron your own clothes and Richard’s clothes, we do our own. When these things are done, the rest of the day will be your free time though we will want you to look after our dogs, just being around them for some time to keep them company and maybe taking them for walks sometimes.

When Richard gets home from school you will need to make sure that he does his homework and maybe help him with it sometimes. Being a typical 12 year old boy you will also need to make sure he is reminded to keep his bedroom tidy and generally supervise him during the evening if i’m not at home, though he often spends a few hours out with his friends playing football.

If I’m at work in the evening you will need to feed the dogs again and prepare dinner, but don’t worry, I can help you to learn some things to cook if you like. If I am at home I will sometimes cook dinner, but if I am busy I may ask you to do it for us. Your other duties involve loading the dishwasher after dinner and washing dishes when necessary.

How you organise your day is generally up to you, as long as you complete your responsibilities you can chose when you do them. You will have plenty of free time during the day time and during the evenings, depending on the hours I am working.

You will have most weekends free, though we sometimes have to work at the weekend, though we also get some days off during the week. It generally balances out over a period of a month or so. Occassionaly we go away at weekends which will mean we will need you to look after the dogs for us.

As you can see your main responsibilites are supervising and being a friend to Richard and our 2 dogs, cleaning, cooking and doing a little laundry.

We feel sure you will be happy living with us, we will treat you like a member of our family. You will have your own room, shared bathroom, use of a computer in your spare time with access to the internet and use of a spare room which has a sofa, a TV and video recorder.

How To Write a Love Letter

How To Write a Love Letter

The most ideal gift to give your beloved is a handwritten love letter. This has many people going into a tizzy, as they just don’t seem to know as to how to write a love letter. Look no further. We bring the perfect solution for all you people out there who seem to go blank when it comes to writing love letters. Go through our selected romantic love letter ideas and write one for your beloved now! Keep these ideas and tips in mind and you will do just fine.
Personal is the keyword here. Make sure it is personal and does not look like a scoop for a news article! It should be handwritten and not printed or typed.
The words should come from your heart. It not only sounds genuine and warm, but it is what you really feel.
Let your beloved why is he/she so special and what is it about them that you love so much. Tell them how they make your life merrier just by their presence.
Express your gratitude and thank them for being in your life.
Be tender and lavish love and affection.
Declare your love for them shall never die and you will always be there for them no matter what.
Do not exaggerate it unnecessarily as it may look fake and too gaudy. Keep it natural and original. And please be sincere and truthful about whatever you write.

10 Best Love Letter Ideas

10 Best Love Letter Ideas
The best idea is to write a letter that sounds like fairytale. Begin with the typical, “once upon a time…” and write the incidents that are memorable. Make a fantasy tale out of these sweet memories of yours and place it in a location where you are sure your beloved will find it. Do not forget to spray her favorite perfume on it.
Another idea is to write the story of a movie that is a favorite of both of you. Instead of the actors, write your and your beloved’s name.
Close your eyes. Take deep breaths. Visualize your beloved. The first time you met. The first time you hung out together. The first time he/she held you close. The first time he/she cried in front of you. Now relax. Write down what you feel about him/her after being close for a good amount of time. This love letter is emotional, heartfelt and most importantly, genuine.
You can write a love letter based on your lover’s prime interests. Is he a techie guy? Is she into fine arts? Write accordingly. You can even give nicknames associated with that interest. If the guy is into sports say basketball, he wouldn’t mind being called Michael Jordan! Similarly if the girl is a die-hard dancing fanatic, you can name her Shakira! Write what is it that attracts you to him/her. The way he gives a stolen glance even during the most nail biting slam-dunk during his favorite game or the way she winks at you while practicing her moves.
If you still cant write one and have problems expressing your love on paper, no problems. You can always give an audio love letter. Record your voice and make it sound as though you are drunk on love. It may sound a bit exaggerated, but this is how true feelings come out. Give soft background music. You can do it yourself or get help from professionals or friends who know about sound mixing.
Humor breaks all barriers. Believe it or not, the same can be applied to love. Yes, write a humorous love letter. But remember, there is a difference between sarcasm and humor. Keep that in mind and you can definitely write a funny love letter.
Write a love letter that looks like a things-to-do list. Begin with a sentence like “10 reasons why I love you” and write down your reasons in points. Don’t forget to make small hearts in the corners just to make it look a bit different from a real things-to-do list! Stick it on the fridge or some place where your beloved is sure to find it.
Write some of the mushiest dialogues from famous movies. The movies may be classics (Casablanca, Gone with the Wind) and the more modern ones (Jerry Maguire).
Write a famous love song and dedicate it to your beloved. You can find lyrics of some romantic songs in our section of romantic songs, or you can write his/her favorite song.
Last and the most important. Do not email or sms your love letter. It is the most emotionless thing to do. Write it in your handwriting on a perfumed sheet of paper. Use your creativity to make it look nice and romantic. Your beloved will love you even more for this.

Tips for Writing Love Notes

Tips for Writing Love Notes
Short and sweet “I love you because…” notes are a popular way to tell your beloved why you love them. They can be used even if there is no special occasion. Probably this is what makes it so lovable and special. One can be very expressive with these “I love you because” one-liners as they can be romantic, funny, emotional or just a simple sentence. Here, we give you tips for writing love notes for your beloved whether or not there is a special occasion. It is just because you love them.
Get some stick on notes and write why you love your beloved. It could be anything from “I love you because you make my life meaningful” or just “Because its Wednesday!” Stick them some place that they are sure to find them.
Write out some funky one-liners about why you love them and place them in a single line leading from the doorway to the bedroom. As soon as he/she enters, declare your undying love for you beloved and give them a warm surprise.
Cut out some 10 business card size pieces of paper and write down 10 reasons why you love your beloved. Hide those cards all over the house. Give a clue in each card where to find the next card and make it look like a treasure hunt.
You could make up a poem with “I love you because” as every alternate line, followed by the reason. Make it like a collage and give it to your beloved. You will see your loved one falling in love with you all over again!

Valentines Day Ideas

Valentines Day Ideas

The most asked and pondered over question is how to spend Valentines Day। Everyone wants to spend the day in a special way। So worry no further। We bring you many different ideas for Valentines Day and how to make it special for your special one! Check out our Valentine’s Day ideas and enjoy your day.
Start the day by filling up the room with red roses. Wake up your partner by showering him/her with rose flower petals. Proceed by making breakfast for your beloved. In case you don’t live together, give your beloved a good morning call to wake him/her up. Plan beforehand as to when and how are you going to spend time together. You can either tell your partner about the plans or keep it as a surprise. If you want to keep it as a surprise, make sure your partner does not have any other official priorities. Plan a nice cozy place for lunch. Make sure you book your table in advance as most eating joints run packed on Valentines Day. You wouldn’t want to stand in a long queue and make your loved one moan and complain. You can catch up on a nice movie before or after your lunch. What better way to unwind than going on a long drive and spending those stolen quiet moments with your beloved. Spend the evening in the arms of your beloved watching the sunset over the horizon. End your day by having dinner at home by the fireplace. If you don’t have a fireplace, light candles around the room in crucial corners. Also have some aroma candles around the table to infuse sensuous smells in the atmosphere. Dim the lights and have light music playing in the background with sounds of wind chimes. Need we say anything further!

Story in love letter

 

Story in Love Letter
The one love letter in which you don’t have to think too much and can write with ease is your own story. Writing love story in letter is not only romantic and genuine, it shows how much you value the other person and how you go out of the way to remember the time spent together. Putting down your own love story in love letter also brings back fond memories and makes you realize the true worth of that person in your life. You can actually see how much your life has changed after you found your someone special. Given here are some long love letter ideas to help you get started on the task of writing one for your beloved!
First things first. Gather all required information you need in the form of an index. It makes the job easier for you. These information could be when and where you met for the first time, the first time you felt the love, the propose, the first time you kissed, etc. make sure it is in order of the time these events took place.
Begin with the sweetest opening line for your beloved. You could write “my sweetheart…” followed by his/her name or nickname.
Write your love story in simple language, with true heart-felt feelings. It makes a lot of difference.
If you can remember dates of particularly memorable events, add them. It makes the letter look even more special.
End the letter by telling him/her how important are they to you and how much your life has changed for the better after meeting them. You can also end it with a famous love quote and say this is what you feel for them.

Valentines Day Cards

Cards are a great way to express your love and send warm wishes to your beloved. A popular gift that lovers don’t miss out is giving beautiful cards for Valentine’s Day. Not only are these Valentines’ Day cards easily available, they are also the perfect way to tell your heart’s message to your beloved in an artistic way! Romantic Valentine greeting cards are a rage among lovers all over the world. Check out some amazing facts and trivia associated with these cards.
Not many know this, but teachers receive the most Valentine’s Day cards, followed by children, mothers, wives, and then, sweethearts. Most of the cards are bought by young kids for their families and friends
Valentine’s Day is a big business. Consumers spend an average of $77.43 on Valentine’s Day gifts in a year. Retailers expect to pile up about $650 million of Valentine’s Day gifts that get sold within a few days!
During the Victorian times, signing a Valentine’s Day card was considered bad luck.

The famous greeting card company Hallmark has over 1330 different cards just for Valentine’s Day!
Valentine’s Day brings out the card-giver in people, with an average of 1.01 billion cards purchased every year. Maximum number of cards are purchased for Christmas and Valentine’s Day comes a close second.
The city of Verona in Italy, where famous lovers Romeo and Juliet lived, receives about 1,000 letters addressed to Juliet every Valentine’s Day.

Hello world!

Welcome to WordPress.com. This is your first post. Edit or delete it and start blogging!

If I was the star, I would be a falling star

If I was the star, I would be a falling star
Fly in the sky and far a way
Bring your dream to come true.
If I was the cloud, I would be the white cloud
That can be found by your eyes.
If I am the one who you love
I will bring your dream become true
and always stay by your side.